Trang chủ » Docat và cuộc sống » Góc nhìn » Sự dấn thân và ơn gọi nên thánh của giáo dân giữa trần thế

Sự dấn thân và ơn gọi nên thánh của giáo dân giữa trần thế

by ops
536 lượt xem

Công đồng Vatican II của thế kỷ 20 đã chìm dần vào quên lãng? Thế hệ trẻ hiện nay còn mấy ai hiểu được tinh thần Vatican II!  Đó là sự thật hiển nhiên. “Mọi lý thuyết đều xám xịt còn cây đời mãi tươi xanh”.

Nếu coi Công Đồng Vatican II (Công đồng) chỉ đưa ra 16 văn kiện đầy lý thuyết thì đúng là sẽ có màu xám!

Màu xám mà sao lại có kỷ niệm? Vì kỷ niệm là để nhớ lại và thực hành.

Vậy “để tôi đọc lại”. Giáo dân còn “tươi xanh” của thế kỷ 21 đã đọc xong vài văn kiện Công đồng và khi buông sách đã phải thốt lên: “Mọi lý thuyết đều xám xịt nhưng Vatican II vẫn tươi xanh”. Người giáo dân đã đọc Sắc lệnh Tông đồ Giáo dân, Hiến chế Ánh sáng muôn dân, Hiến chế Giáo hội trong thế giới hôm nay và đã thao thức dấn thân theo tiếng gọi Vatican II. Vậy giáo dân có gì mà Vatican II phải bận tâm? Thế giới có chuyện gì mà Vatican phải mời gọi giáo dân dấn thân? Trần thế có gì “phàm phu tục tử” đến nỗi Vatican II phải mời gọi giáo dân nên thánh để thánh hóa trần gian?

Việt Nam đang có gì mà phải đọc lại Công đồng?

Giáo Dân “hai không hai có”

Theo định nghĩa của Công đồng, giáo dân không có chức thánh và không đi tu! Giáo dân có “căn cước” Thánh Tẩy và “căn cước” Thêm Sức. Giáo dân có căn tính giống Chúa do đó Giáo dân được “nhập hộ khẩu” DÂN CHÚA. Cha nào thì con nấy. Chúa thánh thiện thì con Chúa cũng phải nên thánh. Chúa cứu độ thế gian thì con Chúa cũng phải dấn thân vào giữa lòng thế giới chứ không chỉ ở trong nhà thờ cầu nguyện. Chúa “gọi” giáo dân, Công đồng mời gọi giáo dân nên thánh. Chúa và Công đồng xác định rõ: Giáo dân có sứ mạng PHÚC ÂM HÓA trần gian, sắp xếp trần gian theo thánh ý Chúa, xây dựng Nước Chúa ngay từ trần gian, mang ơn cứu độ toàn diện cho con người ngay từ trần gian.

Có ba bảy loại hình giáo dân

Giáo dân làm việc trong xứ đạo, nơi tòa giám mục, ở Trung tâm mục vụ; Giáo dân đi làm ở ngoài đời; Giáo dân chờ mệnh lệnh của hàng giáo phẩm; Giáo dân gì cũng hỏi rồi mới dám làm; Giáo dân khoanh tay; Giáo dân đứng nhìn; Giáo dân “trùm chăn”; Giáo dân phiền muộn hàng giáo phẩm; Giáo dân chỉ trích tứ bề; Giáo dân quanh quẩn phòng thánh; Giáo dân “ly dị” cuộc sống đạo ở ngoài nhà thờ và xã hội.

Vậy Giáo dân dấn thân, anh là ai?

Thưa đó là người tín hữu đã nhận ra căn tính của mình: Nhờ phép Thánh tẩy và Thêm sức, anh đã được nên giống Chúa, bây giờ anh can đảm đi làm chứng cho Chúa và cố gắng thánh hóa mình và đồng thời tham dự vào công cuộc thánh hóa trần gian.

Anh ấy từ nay có hành vi, thái độ, cung cách sống và nội tâm giống như vị tư tế dâng lễ, như vị tiên tri giảng Lời Chúa và như vị vương đế chiến đấu cho Nước Trời.

Theo ý kiến Đức cố Hồng y Phan xicô Xaviê Nguyễn văn Thuận, giáo dân dấn thân là người “theo gương Chúa, yêu thương đến mức quên mình vì người khác,hiến mình toàn thân, hiến mình nhưng không, để hiệp nhất với kẻ khác,hầu họ được phong phú và công việc Chúa nơi họ được thành công” (Đường Hy Vọng, 605). Vatican II nhấn mạnh: Giáo dân dấn thân phải có ba nhân đức Tin, Cậy và Mến.

Dù sao đi nữa, phải quay đầu về cõi Việt Nam để đi tìm người giáo dân Việt Nam đang dấn thân vào các lĩnh vực trần thế như gia đình, kinh tế, xã hội, văn hóa, khoa học kỹ thuật, chính trị, lao động và rút ra những nhận định xem Vatican II “xám xịt”, “một thời vang bóng” hay vẫn “tươi xanh”?

Sự dấn thân và ơn gọi nên thánh của giáo dân trong môi trường trần thế

Tiếng chuông ngân trần, Việt Nam nguyện cầu;

Tiếng chuông não nùng, Việt Nam buồn thảm

Lời thơ của Đức Hồng y làm chúng con muốn biết Việt Nam có gì mà buồn?  Theo tài liệu học hỏi Năm Thánh 2010, xã hội Việt Nam đang phải đối diện với những thách đố sau đây:

  1. Tác động tiêu cực của tiến trình toàn cầu hóa kinh tế;
  2. Hố ngăn cách giữa người giàu và nghèo ngày càng sâu rộng;
  3. Bùng phát di dân và các tệ nạn xã hội;
  4. Ô nhiễm môi trường ngày càng tăng;
  5. Hệ thống an sinh xã hội và chăm sóc yt ế yếu kém;
  6. Lạm dụng công nghệ thông tin hiện đại gây nhiều tác hại, nhất là giới trẻ;
  7. Dân tộc thiểu số bị thiệt thòi.

Ngoài ra, Việt Nam đang có vấn đề về Biển Đông.

Tiếng chuông thánh thót, Việt Nam hy vọng

Hy vọng vì có những giáo dân dấn thân vào một số lĩnh vực sau đây, dù nhỏ bé, nhưng đang góp phần đáp lại ơn gọi và sứ mạng mà Chúa và Công đồng Vatican mời gọi, vì Chúa “quá yêu thế gian” và Giáo hội Việt Nam cũng phải đi “Con đường Việt Nam”:

  1. Dấn thân lĩnh vực chăm sóc sức khỏe cho người Việt Nam: Giáo dân ngành y đến  khám bệnh cho vùng sâu vùng xa; phụ giúp Giáo hội mở ra các phòng khám bệnh, nhất là cho những người bị phân biệt đối xử như bệnh nhân có HIV, bệnh nhân Hansen. Giáo dân còn đến tận nhà hoặc tận giường bệnh.
  2. Dấn thân vào lĩnh vực giáo dục: Đã thấy lác đác thầy cô Công giáo trong đại học, khá nhiều ở trung tiểu học và mẫu giáo. Giáo dân phụ giúp Giáo hội mở các lớp học tình thương; Sinh viên nghèo được học bổng; Mùa thi về thì cửa giáo xứ mở rộng và giáo dân phụ cha xứ trong đủ mọi mặt phục vụ thí sinh.
  3. Dấn thân vào lĩnh vực cai nghiện ma túy: Giáo dân chăm sóc nạn nhân từ khâu cai nghiện cho đến hậu cai,tâm lý, tâm linh, huấn nghiệp.
  4. Dấn thân vào lĩnh vực mở nhà tình thương cho người không biết đi về đâu, nhất là các nạn nhân vừa nghiện vừa có HIV.
  5. Dấn thân vào lĩnh vực di dân: Khám chữa bệnh miễn phí; tham vấn tâm lý; mời gọi dự thánh lễ cho người xa quê;tổ chức các lễ hội cho người xa quê.
  6. Dấn thân vào lĩnh vực chăm sóc các thai phụ trẻ tuổi bị ruồng bỏ và bị dụ dỗ phá thai.
  7. Dấn thân vào lĩnh vực bảo vệ sự sống.
  8. Dấn thân vào lĩnh vực thăm viếng tù nhân, giúp tăng khẩu phần dinh dưỡng và mời linh mục giải tội.

Còn nhiều nhiều nữa những gương dấn thân như: giảng giải về tâm lý và y học; dạy giáo lý hôn nhân; chăm sóc trẻ em đường phố; tư vấn pháp luật; tham vấn tâm lý; dạy nghề; mở quán cơm giá rẻ; mở siêu thị giá rẻ cho người nghèo; xe đưa rước bệnh nhân nghèo; chăm sóc hậu sự; dạy kèm; hướng về nông thôn và cao nguyên; giúp đỡ dân tộc ít người… Tóm lại, giáo dân dấn thân vào mọi ngõ ngách của cuộc đời, tập trung vào sự sống con người.

Công Đồng Vatican II bàn về chính trị

Đó là THAM GIA VÀO CHÍNH TRỊ: Hiến chế Giáo hội trong thế giới hôm nay bảo rằng chính trị là một nghệ thuật rất cao cả đồng thời lại cũng lắm khó khăn, do đó những giáo dân nào có khả năng chính trị cần phải được chuẩn bị trước. Số 75 và 76 của hiến chế còn ra lệnh: “Tất cả mọi Kitô hữu phải ý thức về sứ mệnh đặc biệt của mình trong cộng đoàn chính trị… Công dân phải nung nấu tinh thần ái quốc với lòng đại lượng trung kiên chứ không hẹp hòi… Cần phải hết sức quan tâm đến việc giáo dục cả về công dân và về chính trị… Phải đem đời sống thanh liêm và sự khôn ngoan chống lại bất công áp bức, chống lại độc tài và ngoan cố của một cá nhân hay một đảng phái chính trị… Giáo hội không cậy nhờ vào những đặc ân của thế quyền… Bất cứ ở đâu và bất cứ thời nào, Giáo hội cũng phải được tự do rao giảng đức tin, truyền bá học thuyết xã hội của mình cũng như được dễ dàng chu toàn sứ mệnh của mình giữa loài người… Giáo hội được quyền nói lên nhận định luân lý của mình về cả những vấn đề liên quan đến lĩnh vực chính trị khi quyền lợi căn bản của con người hay phần rỗi các linh hồn đòi hỏi”. Tóm lại, đối với giáo dân, việc tham gia vào chính trị là một hành động thích đáng.

Ở nước Việt Nam, để làm chính trị theo nghĩa hẹp là thành đảng viên Cộng sản thì giáo dân lại không thể tham gia vì những quan niệm khác biệt. Một bên tuyên xưng có Thiên Chúa, có cuộc sống vĩnh cửu sau khi chết, một bên chủ trương duy vật vô thần. Tuy nhiên, nếu hiểu tham gia chính trị theo nghĩa rộng, tức là công dân chăm lo công ích thì vẫn có con đường chính trị cho giáo dân dấn thân.

Đức giáo hoàng Gioan Phaolô II đã đề nghị giáo dân quan tâm những vấn đề sau dây: Bảo vệ phẩm giá con người, bảo vệ sự sống con người từ lúc còn là bào thai trong bụng mẹ cho đến tuổi già, thăng tiến gia đình, phát huy tự do tôn giáo, gia tăng tình liên đới, triển khai công lý và hòa bình.

Năm 1971, trong Tông thư Octogesima Adveniens, Đức giáo hoàng Phaolô VI viết: “Dấn thân vào chính trị là phương thế cần thiết để người Công giáo thực thi bác ái, phục vụ tha nhân”.

Chỗ nào có người Công giáo, chỗ đó có “ngọc trong đá”

Ngọc ám chỉ sự thánh thiện mà người giáo dân tháp ghép vào tảng đá trần gian, nhờ có ngọc mà đá sẽ đẹp vì chất ngọc “ngấm dần” vào trong đá. Thánh thiện là chất di truyền ADN của Chúa truyền vào giáo dân nhờ họ sống Lời Chúa, sống các bí tích nhất là bí tích Thánh Thể, đồng thời với việc thực thi nhân đức yêu thương bác ái vị tha. Họ còn khẩn nguyện xin ơn Thánh Thần, họ tôn kính Mẹ Maria, họ sống mầu nhiệm thánh giá khi lữ hành trên dương thế, mắt nhìn về Nước Thiên Chúa, tay xây dựng xã hội nhân bản toàn diện và liên đới để Nước Chúa hiển hiện “ở đây và lúc này”. Họ tham gia phục vụ trong các các lĩnh vực gia đình, kinh tế, khoa học kỹ thuật, lao động, văn hóa, phục vụ con người, cổ vũ phẩm giá và sự thật, công lý và liên đới, công lý và hòa bình theo tiêu chuẩn của Đức Giêsu.

Người giáo dân dấn thân, đó là: Anh ơi, trước khi và trong khi dấn thân, anh phải nên thánh trước đã. Phương thế nên thánh đó là anh phải Yêu. Yêu là “dấu hiệu nhận biết người môn đệ Đức Kitô” (xem Gioan 13,35). Chúa dạy ta rằng luật căn bản để hoàn thiện con người và qua đó để biến đổi thế giới là “điều răn mới” về tình yêu (xem Matthêu 22,40; Gioan 15,12). Khi người giáo dân “đang yêu” kiểu Giêsu, anh sẽ được trọn vẹn tính chất con người. Anh sẽ đâm ra yêu nhân quần xã hội, yêu “cõi người ta”, yêu Việt Nam. Động lực mạnh nhất thúc đẩy con người hoạt động là động lực yêu. Chất yêu (chất ngọc trong đá) sẽ thấm dần vào bên trong các mối quan hệ xã hội. Yêu Chúa, yêu tha nhân là “hoàn tất luật Tin Mừng”. Yêu theo kiểu Chúa Giêsu là thuốc giải độc chống ác tà tội lỗi đang hoành hành trần gian. Đó là ndg chính của việc nên thánh trong môi trường sống.

Kết luận

Giáo dân dấn thân theo tinh thần Công đồng Vatican cần phải sống thánh thiện bằng đức Ái để có thể dùng tình yêu mà biến đổi thế gian theo ý Chúa. Chúa muốn thế gian được cứu chuộc, con người được hạnh phúc và phát triển toàn diện khi họ sống và làm việc trong các lĩnh vực gia đình, việc làm, văn hóa, kinh tế, lao động, luật pháp, xã hội, chính trị, khoa học kỹ thuật.

Chúa và Giáo Hội mời gọi giáo dân sống thánh giữa đời, rao truyền tin vui cho đời rằng: Quí vị có Thiên Chúa là cha của quí vị. Ngài muốn quí vị “thoát vòng tục lụy” là tội lỗi, Ngài mời gọi quí vị chung tay xây dựng Nước Thiên Chúa ngay từ trần gian, Ngài muốn quí vị chung tay xây dựng nền nhân bản toàn diện liên đới, xây dựng nền văn minh tình yêu ngay ở hành tinh này. Quí vị không cô đơn, quí vị có Đức Giêsu, có Chúa Thánh Thần ban ơn, có Giáo Hội đồng hành, có giáo dân dấn thân vào các thực tại trần gian để làm chứng cho thông điệp của Thiên Chúa. Những giáo dân ấy có thể hy sinh cả mạng sống chỉ vì yêu thương anh chị em đồng loại.

Riêng ở Việt Nam, giáo dân dấn thân sẽ quan tâm đến cả thực tại chính trị, tức là phục vụ công ích. Lâu nay, người Công Giáo e dè dấn thân chính trị vì có sự hiểu lầm về ý nghĩa của chính trị, cho rằng chính trị là thủ đoạn xấu xa. Nhờ đọc lại các văn kiện của Công Đồng Vatican II, nghĩa tốt đẹp của chính trị đã được hiểu rõ, giáo dân có thể bình tĩnh tham gia. Trước mắt, họ cần được huấn luyện bằng tài liệu Học thuyết xã hội Công Giáo để tham gia vào công cuộc làm tốt đẹp trần gian theo tiêu chuẩn của Đức Giêsu đã đề ra trong thông điệp cứu thế của Ngài.

Nguyễn Đăng Phấn

Tài liệu tham khảo

1.Kinh Thánh.

2.Tài liệu học hỏi Năm Thánh: Giáo hội tại Việt Nam; Trung tâm Mục vụ Tổng giáo phận Sai-Gon 2010, Lưu hành nội bộ.

3.Thánh Công đồng chung Vatican II; Phân khoa thần học Giáo hoàng Học viện thánh Piô X, 1972.

4. Tóm lược Học thuyết xã hội Công Giáo: Cộng đồng chính trị và vì một nền văn minh tình yêu; Hội đồng Giám mục Việt Nam 2007.

1 Bình luận

1 Bình luận

Anphong 12/06/2020 - 06:40

Khi đọc xong bài viết, tôi có vài suy nghĩ khác tác giả, mà trọng tâm có lẽ là tôi ít lạc quan và chú trọng nhiều đến sự khác biệt giữa phương Tây và hoàn cảnh ở Việt Nam.

Tuy nhiên, khi tìm hiểu tác giả bằng google, tôi được biết tác giả là bác sĩ được nhiều người kính trọng; yêu thương, giúp đỡ những hoàn cảnh khó khăn (người nghèo, trẻ em lang thang …); đặc biệt là không ngại điều trị, mổ cho những bênh nhân nhiễm HIV. Điều làm tôi càng cảm phục, đó là câu bác sĩ nói được trích trên báo Thanh niên khi trả lời một em hỏi liệu bệnh nhân HIV đến khám bệnh có bị phân biệt không, “Về phương diện lý thuyết là không ai phân biệt bệnh nhân HIV/AIDS. Tuy nhiên, thực tế vẫn có một số bác sĩ, y tá cảm thấy sợ khi phải phẫu thuật cho những bệnh nhân này”. Bác sĩ Phấn nói tiếp: “Bản thân tôi đã mổ cho rất nhiều người nhiễm HIV/AIDS và tôi thấy không có vấn đề gì. Nhưng nếu có người nào sờ sợ khi điều trị cho các em thì các em cũng hãy tha thứ cho họ, vì dù sao họ cũng là con người. Hãy tìm đến những bác sĩ, y tá thương các em…”. Người Công giáo Việt nói chung thường đề cao hành động, dấn thân, “không có tình yêu lớn hơn tình yêu của người thí mạng vì bạn hữu”, mà quên rằng cao nhất của tình yêu là sự tha thứ. Tôi nghĩ khó có người nào dấn thân mà nói được câu như vậy “nếu có người nào sờ sợ khi điều trị cho các em thì các em cũng hãy tha thứ cho họ”. Tôi nghĩ đến thánh sử Luca, cũng là một thầy thuốc, chỉ có tấm lòng của người thầy thuốc Luca mới có thể nhìn thấy “mồ hôi của Người như những giọt máu rơi xuống đất”; và cũng chỉ có trong tin mừng của Luca mới có đoạn ánh mắt Chúa nhìn Phêro sau khi ông chối thầy và lời cầu nguyện trên thập giá “xin Cha tha thứ cho họ”.

Từ những điều tôi đọc được về tác giả, nhìn lại bài tác giả viết, nhìn lại suy nghĩ của tôi, tôi thấy điều gì? Giả như ý riêng của tôi ở trên có đúng hơn bác sĩ đi nữa, thì rốt cuộc nó cũng không dẫn tới đâu, vì bằng chứng là tôi cũng chỉ sống vậy vậy như người khác. Rõ ràng, chọn lựa và cách sống của bác sĩ thuyết phục hơn tôi. Để kết thúc bình luận dài này, tôi viết lại câu nói trong một tạp bút của Paulo Coelho: “Người lạc quan và người bi quan, cả hai rồi cũng chết, nhưng thái độ của họ sẽ dẫn đến hai cách sống hoàn toàn trái ngược nhau”.

P/S: Khi tìm hiểu về bác sĩ, “bác sĩ Phấn”, tôi mới nhớ ra, à, cách đây mười năm tôi đã khám bệnh chỗ bác sĩ ở Xóm Mới, Gò Vấp. Điều làm tôi nhớ mãi là, không phải bác sĩ nói nhưng qua một chi tiết nhỏ, tôi biết bác sĩ đọc Tin Mừng (theo lịch phụng vụ) hằng ngày.

Trả lời

Để lại bình luận của bạn

Các bài viết cùng chuyên mục